? شناخت خلط بلغم

✅ تعریف خلط بلغم ::
بلغم یکی از اخلاط چهارگانه بدن انسان و معادل آب در طبیعت است. طبعی سرد و تر دارد و در واقع ؛ خون خام ، نپخته ، سرد و شیرین است. البته بلغم طبیعی کمی گرمی دارد، زیرا اگر این گونه نبود اصلا حرکت نمی کرد.
رنگ آن سفید است و حالتی شبیه سفیده تخم مرغ دارد. شاید بتوان گفت که معادل پلاسمای خون است.
این خلط هم مانند خلط دم، دارای جایگاه ذخیره ای نیست و در سراسر بدن پراکنده است.
بلغم ، استعداد تبدیل شدن به دو خلط سودا و دم را دارد. اولی با کاهش رطوبت و دومی با افزایش حرارت.
در واقع، بلغم با حرارت دیدن به خون تبدیل می شود. برخی راه های تبدیل بلغم به خون عبارتند از ::
۱- پیاده روی و ورزش:
چنان که می بینیم با ورزش چهره انسان گلگون می شود.
۲- ماساژ
۳- بادکش:
در یک فرد بلغمی ، تنها با بادکش کردن مناطق مناسب بدن و بدون مصرف مکمل های خونساز هم می توان کم خونی را درمان کرد.
۴- ایجاد تعریق
۵- حمام آب گرم همراه با تعریق

✅ عملکرد بلغم در بدن ::
۱- تغذیه برخی اندام ها مانند استخوان ، پی ، اعصاب ، سیستم لنفاوی و جدار رگ ها.
۲- کمک به انجام تنفس طبیعی.
۳- نرم نگه داشتن و رطوبت بخشی در جاهایی مثل مفاصل، بینی و مخاطات.
✅ انواع بلغم ::
۱- بلغم ناشی از سرما خوردگی (مثل بزاق دهان)
۲- بلغم حلمی ( آب بینی)
۳- بلغم رقیق
۴- بلغم خیلی غلیظ
۵- بلغم شور

? ویژگی های مزاج سرشتی افراد بلغمی ::
مزاج این افراد ، سرد و تر است.
✅ جثه و هیکل :
هیکل بلغمی ها معمولا درشت و چاق (به حالت استوانه ای) است. این ها چربی زیر پوستی زیادی دارند. اندام و عضلات آن ها نرم و لخت است به نحوی که ابتدا و انتهای عضلاتشان دیده نمی شود. سینه درشت است اما برجسته نیست. شانه ها حالت افتادگی دارند.
✅ اجزاء صورت :
بینی آنها کوچک است و چانه ظریفی دارند. زبان بزرگی دارند.
✅ پوست :
چهره و پوست سفیدی دارند. پوست آنان معمولا سرد ، مرطوب ، نرم و شفاف است و گاهی به علت رطوبت زیاد ، در ناحیه زیر چشم و زیر گلو دچار چین خوردگی می شود. پوست افراد بلغمی دارای منافذی ریز است و رگ های پنهانی دارند.
✅ موی سر :
موهای نرم ، نازک ، صاف و لختی دارند. موهای زیر بغل و… هم همین گونه است. کمتر دچار ریزش مو می شوند. رشد موهایشان زیاد است و موهای پر پشتی دارند. رنگ مو معمولا روشن ( زرد ، بور ، خرمایی روشن ) است.
✅ موی بدن :
غالبا بدن افراد بلغمی بی مو یا خیلی کم موست.
✅ چشم :
سفیدی چشم ، سفیدی بی حال ، رنگ پریده و بی فروغی است و رنگ عنبیه ، روشن (آبی ، خاکستری و قهوه ای روشن) است. چشم آنها درشت است. رطوبت زیاد باعث درشت شدن اندازه چشم و سردی زیاد باعث روشن شدن رنگ آن می شود.
✅ ترشحات بینی :
رقیق و فراوان است.
✅ تعریق:
معمولا زیاد عرق می کنند اما عرق آنها سرد است و بیشتر در انتهای اندام ها بروز می کند.
✅ کنش کرداری :
کم انرژی ، کم جنب و جوش ، تنبل و در کارها کند هستند. احساس کسلی و بی حالی دارند. چندان قوی نیستند. حرکات این افراد کند است و حوصله انسان از پر حوصلگی آنان سر می رود. آرام حرف می زنند و در راه رفتن معمولا عقب می مانند و زود خسته می شوند.
✅ کنش پنداری و رفتاری :
افرادی راحت و بی قید به اکثر مسائل هستند. همه چیز را راحت می گیرند و خود را درگیر چیزی نمی کنند. توان ریسک ندارند. و متأثر از دیگرانند. دقیق و منظم هستند و در ایجاد نظم، باحوصله عمل می کنند.
معمولا افرادی آرام، صبور، تسلیم پذیر، مسالمت جو، گذشته نگر، ظریف ، ریزبین، منطقی، عاقل، میانه رو ، محتاط و گاهی ترسو هستند و در انجام امور از خود شجاعت نشان نمی دهند.
تفکراتشان ناپیوسته و تمرکزشان کم است، زیاد به حاشیه می روند و قدرت جمع بندی و تحلیل کمی دارند.
❗ اگر رطوبت مغزشان زیاد شود دچار فراموشی می شوند، که اگر این غلبه رطوبت در جلوی سر باشد، فراموشی نزدیک و اگر در عقب سر باشد، فراموشی دور رخ خواهد داد. در ابتدای این روند ، یعنی غلبه سرما و رطوبت بر مغز ، فرد با خوردن غذاهای سردی، خنگ و فراموشکار می شود و با خوردن غذاهای گرمی مشکلش حل می شود.
✅خواب :
خواب آنها سنگین و زیاد است و اغلب هنگام برخواستن از خواب همچنان احساس کسالت دارند و خواب هایی که می بینند معمولا رنگ های سفید، آب، برف و باران زیاد دیده می شود. به دلیل غلبه بلغم در حنجره ، در خواب زیاد خرخر می کنند که با مصرف گرمی ها بهتر می شوند.
✅ گوارش و تغذیه :
دهانشان مرطوب و بی مزه و آب دهانشان زیاد است و ممکن است در خواب، آب دهانشان روی بالش بریزد. در صورت بروز مشکلات گوارشی ممکن است مزه دهانشان شور یا ترش باشد.
توان هضم غذا در آنان کم است. معده نفاخی دارند ریفلاکس (ترش کردن) در آن ها شایع است. گاهی دچار یبوست می شوند.
گرایش به شیرینی، شوری، ادویه و گرمی ها دارند. ترشی ، ماست ، دوغ و سایر سردی ها را دوست ندارند.
معمولا بوی بد مدفوع ندارند اما به دلیل هضم ناقص بوی بد دهان دارند که در صورت غلبه زیاد بلغم در بعضی نواحی مانند سینوس ها، این مشکل تشدید می شود. شکمشان زیاد قار و قور می کند و دفع گاز زیادی دارند.
روده ها به دلیل کندی حرکت و انباشت غذا به تدریج بزرگ و گشاد می شوند.
✅ استعداد به بیماری ها :
مستعد ابتلا به بیماری هاب روماتیسمی، مشکلات گوارشی و افسردگی هستند. بیماری هایی مانند عطسه، آبریزش بینی و سینوزیت؛ سردردهای سرد؛ صرع؛ آسم؛ التهاب و بزرگ شدن لوزه ها؛ کاهش حافظه؛ ضعف هضم؛ ریفلاکس؛ شب ادراری؛ ترشحات سفید رنگ زنانه و مشکلات قاعدگی هم در این گروه شایع است.
✅ میل و توان جنسی :
میل و توان جنسی کمی دارند. سردی و رطوبت بدن ، توان جنسی آنها را کاهش می دهد. مشکل انزال زودرس در آنها شایع است.
✅ تأثیر فصول :
در فصل زمستان ، بیماری های بلغمی شدت پیدا می کند و لذا این افراد ، بسیار بد زمستان هستند، اگر چه در بهار نیز به دلیل افزایش رطوبت، حال و روز چندان ندارند.
❗نبض ضعیفی دارند. فشار خون مینیمم آنها بالاست. ادرار صبحگاهی کم رنگ است.

? علائم غلبه بلغم
اگر تعادل میان اخلاط و مقدار یا کیفیت هر یک از اخلاط به هم بخورد، موجب بیماری می شود یا به عبارتی موجب غلبه یک خلط بر اخلاط دیگر در بدن می شود که باید مورد درمان قرار گیرد.

*علایم غلبه خلط بلغم به این شرح است :

سپیدی، نرمی، سردی و سستی پوست؛ بی مو شدن بدن؛ سنگینی و کندی حواس و فراموشی؛ ریزش آب دهان؛ عدم تشنگی؛ آب بینی رقیق فراوان که البته فاقد سوزش است؛ ترشحات پشت حلق بلغمی و سرفه زیاد؛ درد عقب سر؛ افزایش اشتهای غیر قابل مهار؛ آروغ ترش و ضعف معده به ویژه با خوردن ترشیجات؛ احساس کسالت، ضعف، خستگی و کوفتگی بدن و مفاصل؛ بی میلی به غذای صبح؛ سکته؛ برص؛ سفیدی ادرار؛ خواب زیاد اما سطحی و خواب دیدن آب؛ باران؛ برف؛ مدفوع بدبو؛ افزایش چربی شکمی و…

❗چند نکته :
⭕ به علت سردی و رطوبت بیشتر بدن بانوان نسبت به آقایان ، همیشه احتمال بروز علائم غلبه بلغم در ایشان بیشتر از آقایان است.
⭕یکی از علائم غلبه بلغم ، سنگینی اندام تحتانی است که ابتدا به صورت مورمور شدن و خواب رفتن پاها خودش را نشان می دهد اما در صورت ادامه این روند به ورم و سردی پاها خواهد انجامید.
در طب شیمیایی این ورم از طریق تجویز داروهای ادرار آور تخلیه می شود اما در طب سنتی ، بادکش و روغن مالی چاره کار است.
⭕با افزایش بلغم ، نگهداری ادرار سخت می شود و تکرر ادرار (بدون سوزش)، شب ادراری و حتی درجاتی از بی اختیاری ادرار رخ می دهد که در هوای سرد و با استرس یا مصرف سردی ها بیشتر می شود. انزال زودرس هم از جنس همین مشکل است.

⭕ترتیب بروز علائم گوارشی در موارد غلبه بلغم به این نحو است ::
آروغ؛ قاروقور شکم؛ ترش کردن و تهوع و استفراغ (به عنوان یک راه طبیعی دفع بلغم اضافه)؛ سردی ماندگار معده (که باید با مصرف گرمی، ماساژ معده با روغن های گرم و بادکش درمان شود )؛ اسهال بلغمی (کولیت بلغمی)؛ یبوست (ناشی از غلبه نهایی سردی و خشکی بر دستگاه گوارش که باید با مصرف داروهای لینت بخش گرم و تر درمان گردد. مصرف گلاب + روغن بادام شیرین یا گلاب + بارهنگ مناسب است. )
⭕یکی از نتایج غلبه بلغم ، کاهش میل جنسی در هر دو جنس است. ناباروری زنانه به علت ضعف عملکرد تخمدان نیز در این حالات افزایش می یابد.

? تدابیر و توصیه ها ::
✅ حجامت برای بلغمی ها بدون نظر پزشک طب سنتی به هیچ وجه توصیه نمی شود.
✳ سعی کنید تنها روزی ۲ وعده (صبح و ابتدای شب) غذا میل کنید، زیرا توانایی دستگاه گوارشی افراد بلغمی کم است و لازم است حداقل حدود ۱۰-۱۲ ساعت فاصله بین دو وعده غذا باشد.
❇ اگر بین وعده های غذایی احساس گرسنگی کردید مقداری خرما یا عسل میل کنید.
✅ از مصرف آب ، نیم ساعت قبل از غذا تا ۳ ساعت پس از غذا خودداری شود.
✳ ورزش و فعالیت جسمی منظم توصیه می شود. کم تحرکی رطوبت بدن را بسیار بالا می برد.
❇ راه رفتن به مدت ۱۰-۱۵ دقیقه پس از شام مفید است.
❇ حداکثر ۸ ساعت خواب در شبانه روز ، مناسب است اگر چه بهتر است که این مقدار کمتر شود. خواب و استراحت بیش از اندازه موجب افزایش سردی و تری می شود .
✳ بهتر است بعد از اذان صبح و به ویژه پس از طلوع آفتاب از خوابیدن پرهیز شود تا از تولید بلغم اضافه جلوگیری شود.
❇ حتی المقدور از خواب طول روز (به استثنای خواب قیلوله) خودداری شود. خوابیدن در طی روز و همچنین یک ساعت قبل از غروب بسیار مضر است و موجب افزایش بلغم می شود و سنگینی سر و التهاب سینوس ها و کند شدن رفتارهای مغزی را موجب می شود.
✅ از هوا و محیط مرطوب پرهیز نمایند.
✳ پوشیدن لباس مناسب و گرمای کافی به خصوص در هوای مرطوب توصیه می شود. استفاده از کرسی در زمستان یا خوابیدن روی زیراندازهای پوستی یا نمدی برای این افراد بسیار مناسب است.
❇ در فصول سرد استفاده از بخورهای گرم (آویشن، اسطوخدوس ، بابونه و.. ) مفید است.
✅ مداومت بر ماساژ ملاج سر با روغن کنجد یا سایر روغن های گرم در مواردی مثل افسردگی یا کاهش حافظه مفید است.
✳ استفاده مرتب از نوره برای افراد بلغمی بسیار مفید است و در کاهش بلغم آنها و نیز افزایش میل جنسی ایشان موثر است..
❇ مداومت بر مصرف سرمه هایی مانند سرمه بادام ، سرمه اثمد یا سرمه سنگ هم برایشان خیلی خوب است.
✅ هفته ای یکی دوبار به حمام گرم بروند و در صورت امکان در آب گرمی که در آن بابونه یا مرزنجوش جوشانده باشند بنشینند اما حمام را زیاد طول ندهند که باعث خشکی بدن شود. استفاده از حنا (سر و پا) هم خوب است.
✳ از عطرهای گرم مانند بهارنارنج و گل یاس استفاده نمایند.
❇ گل نرگس ، شب بو و زنبق را ببویند.
❇ اسفند ، کندر و مرمکی را در خانه دود کنند.
❇ افراد بلغمی نباید سبزیجات را به تنهایی میل کنند بلکه باید همراه با مصلحات (گرمی ها) میل شود.
❇ در زمستان و شب ها در رابطه با مصرف غذاهای سرد احتیاط بیشتری به عمل آورند.
❇ خوراکی های گرم و لطیف به حال و گوارش بلغمی ها سازگارتر است ولی در نقطه مقابل ، باید در رژیم غذایی افراد بلغمی مصرف غذاهای سرد و تر (به خصوص در هوای سرد) به حداقل برسد.