فودنج (پونه)

فودنج (پونه)

#فودنج
#پونه

🔺 معرب از پودنه و یا پودنک فارسی است.
🔻سریانی قرنیتا و هزارپا
🔺یونانی غلیجن و قسقامور و فلوسون.
🔻عربی حبق
🔺هندی پودینه

📕صاحب جامع نوشته :
👈آن سه نوع است ،بیابانی و خودرو و نهری

اما
🔔 بیابانی آن را
☘اهل اندلس :بلاثه
☘عوام مصر :فلیه
☘اهل شام: صعتر.
☘یونانی: غلیجون.

☘ساق ان متفرق و تند بو ،خوشبو
☘برگ ان زیره مایل به استدارت و نازک و نرم.

☘مزه و بوی آن شبیه به فودنج نهری است و با گرمی و تلخی کم
☘تخم ان⬅️ شبیه به تخم ریحان و

🔔نیز نوعی پودینه بیابانی
برگ دراز و نرم و مایل به سیاهی و گل 🌼ان خوشبو و تند و مایل به زردی و در جمیع افعال ضعیف تر از اقسام پودینه است و اما

👈فودنج جبلی را ⬅️پودینه جبلی نیز گویند.

☘فارسی⬅️ پودینه کوهی نامند و

بالجمله گیاه🌱 آن بلند تا به یک ذراع است
و شاخه های آن غیر باریک و سخت و برگ آن مدور سخت بود
☘قسمی از جبلی است که گیاه ان بسیار تند در طعم و بو و برگ ان از برگ قسم بری بزرگتر و سفیدرنگ ، پرزدار مانند پشم
📕و شیخ می فرماید که:
جبلی در طعم و برگ شبیه به 👈زوفا است
و از ان نوعی است معروف به غالیجون(پودنه)

☘و نوعی دیگر معروف به فودنج التیس و قوت این نعنا مثل قوت غیر آن از اقسام دیگر حریف است

✅جبلی ان قوی تر از نهری است .
@makhzanoladviyah
☘☘☘☘☘☘☘☘

بعضی گویند:📕 که از آن نوع دیگری است نامیده شده به فونتج التیس و آن در حرارت کمتر و در خشکی قوی تر است و آن بیابانی است .

☘ و بهترین آن جبلی خوشبو تازه سبز است

⬅️ بالجمله گرم در اول و خشک در سوم و در آن تلطیف و تحلیل قوی است

و گیلانی گوید 📕که جبلی که گیاه ان بر زمین بلند می شود گرم و خشک در سوم است .

☘جبلی که برگ ان بزرگ تر از اول است گرم زیاده و خشک زیاده و در کیفیت قوی تر و ان دارای خشکی زیادی است.

⬅️ که خشکی ان⬅️ تا اخر سوم و اول چهارم می رسد و گرمی ان در اوسط سوم است .

📕شیخ الرئیس نوشته: که ان تلطیف کننده قوی است به سبب تیزی و تلخی خود و خصوصا بیابانی ان و
⬅️لهذا ان محمر(سرخ کننده،دارویی که خون لطیف رابه سوی پوست بدن میکشاند) (مقرح)زخم کننده عضو است.

✅ و چون تنها بخورند ادرار عرق(عرق آور)💦 و گرم کننده بدن نماید .

✅و ان جذب شدید از عمق بدن به سوی ظاهر ان کند
☘ اگر استعمال ان از خارج کنند (ضمادکنند)،

📕و جالینوس گفته که در این گیاه هرگاه گرمی و مرارت(تلخی) است گرم لطیف به تحلیل قوی است .
☘ و از آنچه معلوم می شود که ان لطیف کننده است به دودلیل:
۱⃣یکی ان که اخلاط غلیظه لزجه را از #سینه به بیرون انداختن از دهان👄 خارج می کند و تسهیل خروج ان می نماید 👌
۲⃣ امر دیگر ان است که ان ادرار #حیض می کند به سبب رقیق شدن خون و سهولت نفوذ ان به سوی رحم👌

📕و گیلانی می نویسد که
چون این دوا گرم حریف مایل به اندک تلخی است پس ان ناچارا لطیف کننده جاذب محمر(کشاندن خون به سطح پوست) شدید التحلیل(دارای خاصیت تحلیل زیاد) است.

☘ و در ان با وجود تحلیل ان اندکی قبض است و آن مقوی #معده است.👌
✅ استدلال بر قوت جذب ان از سرخ شدن اعضا زمانی که با ان ضماد میشود .

✅استدلال بر تلطیف ان به سه امر کرده می شود دو امر ان همان است که در قول جالینوس گذشت
۳⃣و سوم این است که شدیدالحراره است و برا این دلالت می کند گرمی و تلخی و حرافت ان برای اینکه همه افعال ان قوی دلالت می کند .

✅برای انکه نضج و تلطیف این دوا به ترقیق(رقیق شدن) می باشد و
📕بعضی نوشته اند که
ان جهت کزاز و پاکسازی فضول #سینه و معده و سوزش ان و دل بهم خوردگی (حالت تهوع )و تحلیل بادها و اخراج جنین مرده وجفت نافع.👌

☘ و پادزهر #گزیدگی حشرات خزنده است و به

📕قول شیخ
چون نوع غلیجون(نوعی از پونه) بنوشند تشنج را نفع کند👌.

☘ چکانیدن اب افشرده پودینه کرم #گوش👂 را بکشد و در ان تصدیع (پاره پاره کردن) است

☘پودینه کوهی نافع #زخمهای دهان👄 است فضول از منخرین (دوسوراخ بینی)👃فرود آرد.
@makhzanoladviyah
☘☘☘☘☘☘☘☘
و سنون (دارویی که بردندان ولثه بمالند)غلیجون سوخته👈 #لثه را محکم کند .(سوخته پونه باعث محکمی لثه شود)👌

☘و چون گل آن را به پارچه سره(حریر) بسته ببویند جهت #زکام😪 سرد نفع کند.

☘ و چون به سرکه🍶 پخته مضمضه نمایند درد #دندان را سود دهد.👌

☘و جوشانده آن نافع انتصاب نفس(بیماری که در آن نفس به سختی آید،تنگی نفس) است .

📕و گویند همچنین شربت ان .
📕و به قول گیلانی ان مخرج اخلاط از سینه به بیرون انداختن از دهان (تف کردن) است چون در حریره داخل کنند
و چون با نمک 🍚و عسل 🍯بنوشند اخراج فضول از ریه کند

و کوهی ان قوی تر در جمله این افعال است
☘ و اگرغلیجون سرکه بپاشند(پاشیدن سرکه روی پونه) و صاحب #غشی را ببویانند فایده دارد.
☘و فودنج التیس (نوعی پونه)نافع طپش #قلب❤️ است.

☘ و جهت کمی #اشتها و ضعف #معده و خصوصا بیابانی ان .

✅ و همچنین پخته ان و اغتسال به طبیخ کوهی ان(شستن بدن با جوشانده پونه کوهی) نیز نافع #یرقان.
.
✅ و کوهی ان اشتها طعام اورد و پخته ان نیز نافع استسقا است .

☘و غالیجون (پونه)مسکن دل آشوبی است
و ضماد ان با قیروطی (موم روغن)نافع #طحال است
☘ و همچنین ضماد ان با سرکه🍶 .

☘ فودنج التیس شدید المنفعت جهت خفقان معدی(درد ولرزش ناشی ازمعده درد) و (غم و غصه ،وحشت و اضطراب) و دل آشوبی است.

☘و چون با سرکه 🍶بخورند و یا ان را کوبیده با سرکه ممزوج(مخلوط وامتزاج) به اب💧 بنوشند دل آشوبی و سوزش #معده را ساکن کند.

✅ و چون اب جوشانده نیم گرم به قدر سی مثقال با دو مثقال عسل 🍯و یک مثقال نمک🍚 بیاشامند اخراج فضول معده به قیء نماید.

☘ و کوهی ان به اسهال و ادرار اخراج دفع سودا نماید.

☘ و بیابانی ان #اسهال شکم خوب کند و نافع #رحم است .
☘و شرب ان با عسل 🍯و نمک 🍚.

☘و احتقان(تنقیه کردن)با عصاره ان خصوصا بیابانی ان کرم شکم راازبین میبرد.

❌و نشستن در جوشانده ان نافع امراض #رحم ودرشتی ان و حکه(خارش) و بادهای غلیظه ان است.

☘و چون کوفته و یا جوشانیده به عسل🍯 شیرین کرده بنوشند قتل جنین و ادرار حیض نماید
✅و نوشیدن پودینه نافع #جذام است .

✅و شستن بدن🛀 با آب پخته کوهی ان جهت حکه (خارش) و #جرب نافع .
✅و شرب جوشانده ان نافع #کوفتگی #عضلات در گوشت و اطراف آن است .
↩️و گاهی با آن جهت #عرق_النسا ضماد می‌کنند پس سوختن پوست و تبدیل مزاج عضو و جذب از عمق می‌کند.
✅ و چون آن را بخورند و عقب ماءالجبن(آب پنیر) بنوشند چند روز متوالی #داءالفیل (بیماری که باعث آماسیدن ساق شود وپا بزرگ گردد مثل پای فیل) موالی را نفع کند.

✅و طلای آن بر #نقرس به سبب تجمید(بسته و منجمد کردن) ان نافع چون بدان مداومت نمایند .
✅و شرب جوشانده آن جهت لرزه قوی حمیات ( انواع تب و لرز) قبل از شروع آن نافع و همچنین مالش به روغنی که در آن پودینه پخته باشند .

📕گیلانی گوید: که چون با قیروطی (موم روغن) استعمال کنند زگیل ها را دفع کند.

✅ و اگر به آب پخته و در آن پاها 👣نهند در یک روز دو سه مرتبه #شقاق آن را نفع دهد .
📕وبقول شیخ :چون ان را بنوشند و یا بدان ضماد کنند گزیدن حشرات🐍🦂🕷🐝 را نفع ببخشد به جهت آن که در آن فعل قریب داغ می نماید.

✅و بیابانی ان برای #گزیدن عقرب🦂 نافع
✅و کوهی ان چون آب طبیعی آن با مطبوع بنوشند گزیدن درندگان 🐈🐆🐊را نفع کند.

✅و دود دادن🌪 برگ آن گزندگان 🐍🦂🕷🐝را بگریزاند .

✅و به دستور پهن کردن وپوشاندن با آن و خشک آن بر جای گزیده نهند زخم کند و جذب سم ان نماید.

✅ و در هر عضوی که کرم باشد آن را کوبیده بپاشند و یا آب آن بر آن نهند کرم آن را قطع کند.

✅ و آن را لطافتی است که جذب سموم به سوی خود به سهولت از عمق بدن نماید .👌.

✅و نهادن آن در پشمینه مانع از خوردن کرم است

📕و به قول صاحب منجح :
❌ مضر کلیه است.❌
⬅️ مصلح ان رب السوس .
و بدل آن🔁 جعده .

✅مقدار شربت آن تا دو درم(۷گرم).
️ بدل آن 🔁نعنا یا نصف وزن ان پودینه نهری
و گویند قردمانا و اشنه.

📕و گیلانی نوشته که روغن فودنج بیابانی🍾 گرم و خشک و آن را قوت‌ حاده مفشی(متفرق ساختن بادها وقابل دفع کردن) #بادهااست.

✅و ازبین برنده #ورمهای بلغمی .

✅ و مدر بول و حیض و مخرج جنین چون بدان حقنه نمایند(حقنه با آن مدر حیض بوده وجنین مرده را خارج میکند)
✅و نافع لرزه حمیات (تب ها)است و چون از گل آن روغن ساخته بنوشند جهت معده نفخ کند و بیست و یک روز مداوم بیاشامند .

مقاله های مرتبط :
جدیدترین محصولات فروشگاه ما

متاسفانه محصولی در این دسته بندی در فروشگاه ما موجود نمی باشد ):

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.